عوامل خفه‏کننده عواملی هستند که بیشترین ضایعات خود را در دستگاه تنفسی ایجاد می‏نمایند، بدین معنی که به دنبال تماس این گازها با ترشحات مخاطی سبب ایجاد اسیدهای مختلف و مواد محرک شده و موجب تحریک، ادم، التهاب و سوختگی مجاری تنفسی و آلوئول‌ها شده و این امر سبب نارسایی تنفسی و مرگ بیمار می‏شود

کاربونیل کلراید فسژن یکی از گازهای خفه‏کننده است که بیشترین مرگ و میر ناشی از گازهای شیمیایی را در جنگ جهانی اول سبب شده است و مسئول بیش از هشتاد درصد مرگ و میر ناشی از عوامل شیمیایی بود.

فسژن گازی است بی‏رنگ با بوی تند شبیه بوی علف تازه چیده شده یا تره تازه که به راحتی تحت فشار به صورت مایع درمی‏آید فسژن نفوذپذیری مویرگهای آلوئولی ریه‏ها را افزایش داده و در نتیجه باعث ادم ریه و در نهایت آنوکسی می‏شود

مراقبت پرستاری از این مسمومین شامل: برقراری استراحت مطلق، بررسی و توجه به تعداد تنفس و الگوی تنفسی مسموم، بررسی و توجه به بازبودن راه های هوایی و پاک‏کردن آن، رعایت وضعیت نشسته، آماده و در دسترس داشتن وسایل احیاء قلبی ریوی، کنترل دقیق جذب و دفع بیمار، کنترل سطح هوشیاری مسموم به طور مرتب، اکسیژن‏تراپی و توجه به گازهای خونی و ... است.

عوامل خفه‏کننده عواملی هستند که بیشترین ضایعات خود را در دستگاه تنفسی ایجاد می‏نمایند، بدین معنی که به دنبال تماس این گازها با ترشحات مخاطی سبب ایجاد اسیدهای مختلف و مواد محرک شده و موجب تحریک، ادم، التهاب و سوختگی مجاری تنفسی و آلوئول‌ها شده و این امر سبب نارسایی تنفسی و مرگ بیمار می‏شود

انواع گازهای خفه‏کننده

. فسژن

دی فسژن

کلرین

کلروپیکرین

با توجه به اینکه اغلب عوامل خفه‏کننده اثرات بالینی مشابهی ایجاد می‏کنند، فقط به اثرات ناشی از فسژن و مراقبت و درمان آن اشاره خواهد شد.

فسژن

کاربونیل کلراید (فسژن) یکی از گازهای خفه‏کننده است که بیشترین مرگ و میر ناشی از گازهای شیمیایی را در جنگ جهانی اول سبب شده است. برای اولین بار در سال 1915 در جنگ جهانی اول مورد استفاده قرار گرفت و مسئول بیش از هشتاد درصد مرگ و میر ناشی از عوامل شیمیایی در جنگ جهانی اول بود.

خصوصیات

گازی بی‏رنگ

بوی تند شبیه بوی علف تازه چیده شده یا تره تــازه

به راحتی تحت فشار بصورت مایع درمی‏آید

نقطه جوش آن 2/8 درجه سانتیگراد است.

ناپایدار است

وزن مخصوص آن 4/3 برابر هوا است به همین دلیل ممکن است با غلظت‏های خطرناکی تا مدتی در مناطق کم عمق مانند دره‏ها، سنگرها و جنگل‏ها باقی بماند

حداکثر غلظت مجاز آن یک قسمت در میلیون قسمت هوا است

پس از تماس با مخاط بینی ایجاد بی‏حسی و از بین رفتن حس بویایی می‏کند

در اکثر حلال‏ها و پاک‏کننده‌ها و محلول‏های خشک‏شوئی‏ها وجود دارد و به دنبال حرارت دیدن آزاد می‏شود

آسیب‏شناسی

فسژن نفوذپذیری مویرگهای آلوئولی ریه را افزایـــش

می‌دهد و در نتیجه باعث ادم ریه و در نهایت آنوکسی می‏شود

از طرف دیگر به دنبال نفوذ مایعات از داخل خون به ریه موجب افزایش غلظت خون می‌شود که همراه با آنوکسی ایجاد شده منجر به نارسایی قلب می‏شودبه دنبال ادم ریه آسیب به اپی‏تلیال برونش، گسترش آمفیــزم آتلکتازی و ادم بافت همبند پیش‏عروقی بوجود می‏آیــــــد

در اغلب موارد حداکثر ادم ریوی طی دوازده ساعت ایجاد می‏شود و مسموم طی 24 الی 48 ساعت فوت می‏کنددر صورتی که مسموم 48 ساعت بعد از مسمومیت زنده بماند، معمولا علائم بالینی بدون به جای گذاشتن هیچگونه عواقبی بهبود می‏یابند.