ارزش غذايي كدو حلوايي و تخم كدو
تاريخچه

كدو اولين بار در مكزيك در حدود 1400 سال قبل از ميلاد مسيح كاشته شد و يكي از گياهان جاليزي به شمار مي آمد. ذرت و لوبيا در آن زمان توسط مردمان آمريكاي لاتين كاشته مي شد و به عنوان غذاي اصلي مورد استفاده قرار مي گرفت. با گذشت زمان و پيشرفت علم كشاورزي و با استفاده از ژنتيك، بذر كدو اصلاح گرديد. سپس بذر اصلاح شده در توليد انبوه مورد بهره برداري قرار گرفت.
كدو يكي از محصولات جاليزي است كه براي افراد خام خوار جزء منابع اصلي غذا محسوب مي شود.
مردمان مايا( maya ) از كدو و تخم كدو براي درمان بسياري از بيماري ها استفاده مي كردند؛ به خصوص در تهيه غذاهاي مختلف از آن بهره مي گرفتند. پس از گذشت چندين قرن براي اولين بار در سال 1492 ميلادي كريستف كلمب در سفرنامه خود از كاشت كدو به صورت جاليزي گزارش نمود. سپس 27 سال بعد كاسپرد اسپينوز در سفرنامه به پاناما از كاشت كدو در آن كشور گزارش نمود و آن را هندوانه ايندوها نام برد كه بسيار خوشمزه بوده و از آن در درمان بسياري از بيماري ها استفاده مي كرده اند. بذر كدو توسط او به اروپا آورده شد و كاشت اين گياه جاليزي براي اولين بار در اروپا آغاز شد. بذر كدو را در اوايل خرداد ماه مي كارند و سپس در شهريورماه برداشت مي كنند. ميانگين وزن هر كدو 8 كيلوگرم است كه به طور متوسط هر كدو حاوي 150-200 گرم تخم كدو مي باشد.


مواد مغذي كدو

كدو حلوايي داراي مقدار كمي كالري است ( 20 كالري انرژي در 100 گرم ) و مصرف آن در غذا براي كساني كه وزن خود را كنترل مي كنند، مناسب است.
همچنين منبع غني پتاسيم است و براي افراد دچار فشار خون مفيد مي باشد، ولي براي افراد دچار ناراحتي كليوي مناسب نمي باشد. جذب آهن و منيزيوم آن نيز خوب است.
كدو حلوايي منبع غني بتاكاروتن است و رنگ نارنجي آن به دليل وجود همين تركيب است. بتاكاروتن پيش ساز ويتامينA و يك آنتي اكسيدان مهم در بدن مي باشد كه بدن را از حمله راديكال هاي آزاد و اثر تخريبي آنها حفظ مي كند.
كدو داراي فيبر غذايي نيز مي باشد؛ از فيبر موجود در مواد غذايي مي توان در درمان بسياري از بيماري ها مخصوصاً افزايش وزن ( چاقي )، يبوست، افزايش چربي خون، و ديابت استفاده نمود.WHO* ( سازمان بهداشت جهاني ) توصيه مي كند هر فرد در روز به 30 گرم فيبر نياز دارد كه مي تواند فيبر موردنياز خود را از حبوبات، سبزيجات، انجير، خرماي خشك،
نان هاي سبوس دار و به خصوص كدو تأمين نمايد.

مواد مغذي تخم كدو

از 5/2 كيلوگرم تخم كدو خشك شده مي توان يك ليتر روغن استخراج نمود. از تخم كدو به روش فشردن ( پرس سرد ) روغن استخراج مي شود. با استفاده از اين روش كيفيت روغن يا به عبارتي خواص درماني آن حفظ مي گردد.
اسيدهاي چرب اشباع نشده امگا-6 (ω6) و امگا-9 (ω9)در بدن انسان به پروستاگلاندين ها (prostaglandin) و سپس به هورمون ترمبوكزان ( thromboxan ) تبديل مي گردد. اين هورمون از يك طرف باعث افزايش
كلسترول خوب(HDL) شده و از طرف ديگر از رسوب چربي در سرخرگ ها و ايجاد پلاكت جلوگيري مي كند. به عبارتي مي توان گفت كه امگا- 6 و امگا-9 از انسداد عروق و رسوب چربي در شريان ( سكته قلبي ) جلوگيري مي كنند. در ضمن تخم كدو حاوي فيبر و املاح، و سرشار از ويتامين هاي محلول در چربي ( ويتامين هايA,D,E ) مي باشد.
هر100 ميلي ليتر روغن تخم كدو حاوي 50 ميلي ليتر ويتامين است.
ويتامين هايE ( توكوفرول ) و A ( رتينول ) از يك طرف آنتي اكسيدان هستند كه جلوي عمل راديكال هاي آزاد را مي گيرند و از طرف ديگر از ايجاد پلاكت يا گرفتگي رگ ها، كه مي تواند از رسوب چربي در شريان به وجود آيد، جلوگيري مي كنند. محققان علم تغذيه گزارش كرده اند، ويتامين هايA وE جزء ويتامين هاي پيشگيري كننده از سرطان به خصوص سرطان پروستات هستند. تخم كدو سرشار از پتاسيم، كلسيم ، فسفر ، منيزيوم ، روي و سلنيوم مي باشد. هركدام از اين تركيبات نقش اساسي در جلوگيري از بيماري هاي قلبي و عروقي، كاهش فشار خون بالا، بيماري هاي عفوني روده اي و عفونت هاي مثانه دارند.
تخم كدو حاوي فيتواسترول ها و سيتواسترول ها هستند. اين تركيبات از يك طرف از رسوب چربي در سرخرگ جلوگيري مي كنند و از سوي ديگر خاصيت ضد سرطاني دارند.

خواص درماني كدو

- از كدو در درمان بيماري هاي روده اي مخصوصاً از بين بردن كرم و انگل هاي روده اي استفاده مي شود.
- از كدو مي توان به عنوان مسهل در درمان بيماري يبوست و بواسير بهره گرفت.
- در درمان عفونت هاي مثانه اي نيز مي توان از كدو استفاده نمود.


خواص درماني تخم كدو

- از مخلوط تخم كدو به ميزان 2 تا 3 قاشق غذاخوري با ماست در پيشگيري از رسوب چربي در سرخرگ ها و انسداد عروق مي توان استفاده كرد.
- با استفاده از تخم كدو در تهيه نان هاي تيره ( نان هاي سبوس دار ) از پروستات در مردان و عفونت هاي مثانه اي در زنان جلوگيري مي شود.
- تخم كدو از سرطان روده بزرگ و سرطان پروستات جلوگيري مي نمايد.


روش هاي استفاده از كدو و تخم كدو

از كدو مي توان در تهيه سوپ و خورش استفاده نمود. مي توان آن را به عنوان ته ديگ در ته پلو استفاده كرد. مي توانيد آن را چند قطعه كرده و با پوست آب پز كنيد ( حفظ بهتر خواص آن ) و در صورت تمايل آن را با مقدار كمي شكر ميل كنيد كه بسيار لذيذ است.همچنين كدو در تهيه نان هاي حجيم نيز استفاده مي شود. در بسياري از كشورهاي اروپايي از كدو در تهيه نان استفاده مي كنند.
تخم كدو را مي توان در توليد نان سبوس دار مصرف كرد. در ضمن مي توان از آن در تهيه شيريني رژيمي استفاده نمود. روغن تخم كدو را مي توان به عنوان روغن سالاد مصرف كرد.
بزرگ ترين كشور توليد كننده روغن تخم كدو، چين و كشورهاي اروپاي شرقي هستند. از نظر قيمت، روغن تخم كدو در مقايسه با روغن هاي گياهي ارزان تر است.